Γκιώνα : Καλοσκοπή – Βαθιά Λάκα – Κορυφή Πυραμίδα – Καταφύγιο στη Λάκα Καρβούνη – Χαράδρα Ρεκκάς – Βίνιανη (διάσχιση)

Η Γκιώνα είναι το υψηλότερο βουνό της Στερεάς Ελλάδας, τοποθετημένο στη Φωκίδα ανάμεσα στην Οίτη και τα Βαρδούσια. Με υψηλότερη κορυφή την Πυραμίδα στα 2.510 μέτρα, η Γκιώνα είναι το υψηλότερο βουνό νότια του Ολύμπου και το πέμπτο συνολικά στην Ελλάδα. Στην αρχαιότητα ήταν γνωστή ως Ασέληνον όρος. Η Γκιώνα, με χαρακτήρα καθαρά αλπικό, βρίσκεται στο κέντρο του νομού Φωκίδας βορειοδυτικά από την κοιλάδα της Άμφισσας, αποτελεί τμήμα της νότιας απόληξης της οροσειράς της Πίνδου και ενώνεται με τον Παρνασσό ανατολικά, με τα Βαρδούσια όρη δυτικά και με την Οίτη στα βόρεια. Είναι ένα βουνό με αδρό και ξεκάθαρο ανάγλυφο, με βαθιές χαράδρες, ρεματιές και ασβεστολιθικές ορθοπλαγιές ενώ διαθέτει την μεγαλύτερη ορθοπλαγιά των Βαλκανίων, την Πλάκα της Συκιάς, με υψομετρική διαφορά 1.100 μέτρα περίπου. Η Γκιώνα χωρίζεται στα δύο από τη βαθιά χαράδρα της Ρεκάς που εισχωρεί στον κύριο όγκο του βουνού από τα ανατολικά, ενώ η ρεματιά του Λάζου διατρέχει το βουνό από βορρά προς νότο, παράλληλα με το Μόρνο, στα δυτικά. Η Γκιώνα, συγκριτικά με τα Βαρδούσια απέναντι της, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί άνυνδρο βουνό. Δεν έχει ποτάμια, οι πηγές είναι σχετικά λίγες και απ’ αυτές αρκετές το καλοκαίρι στερεύουν, ειδικά στα ανατολικά και νότια. Στη Γκιώνα, εδώ και αρκετές δεκαετίες γίνεται συστηματική εξόρυξη βωξίτη, που χρησιμοποιείται στην παραγωγή αλουμινίου, με αποτέλεσμα στο βουνό να έχουν διανοιχθεί πάμπολοι δασικοί δρόμοι αλλοιώνοντας το χαρακτήρα και την άγρια ομορφιά του.

Γενικές Πληροφορίες : Η διαδρομή που παρουσιάζεται εδώ αποτελεί μία πλήρη διάσχιση του Βόρειου και Κεντρικού τμήματος του βουνού. Η διαδρομή ξεκινά από το χωριό Καλοσκοπή και καταλήγει στο χωριό Βίνιανη. Είναι μία από τις “κλασσικές” διασχίσεις της Γκιώνας, μπορεί δε να πραγματοποιηθεί με διάφορους συνδυασμούς πορειών και διανυκτερεύσεων. Εδώ παρουσιάζεται σαν μία τριήμερη εξόρμηση με δύο διανυκτερεύεσεις. Η διαδρομή είναι μεγάλη και το τελευταίο κομμάτι της, η Χαράδρα της Ρεκκάς, είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, αν και κατέβασμα. Η πραγματοποίηση της διαδρομής θέλει πολύ καλό σχεδιασμό και αντίστοιχη προετοιμασία. Σε κάποια σημεία απαιτεί δυνατά πόδια, αλλά η ανταμοιβή είναι η διάσχιση σε έναν εντυπωσιακό, από κάθε άποψη, ορεινό “γίγαντα” της χώρας μας.

Ημέρα 1η : Καλοσκοπή – Βαθιά Λάκα

Αφετηρία	Καλοσκοπή	Χωριό στους πρόποδες της Γκιώνας, 35 χλμ. από την Άμφισσα, Υψόμετρο 1.100 μ.
Κατάληξη	Βαθιά Λάκα	Οροπέδιο στο κέντρο του βουνού κάτω από την Πυραμίδα. Υψομετρο 1.940 μ.
Διάρκεια Διαδρομής	4:30 ώρες	Xρόνος πορείας χωρίς τις στάσεις
Τύπος Διαδρομής	Δρόμος, Δασικός Δρόμος, Μονοπάτι
Σήμανση	Πολύ Καλή	Πινακίδες, Σημάδια μονοπατιού
Νερό	Ναι	Στην Καλοσκοπή, στην Κρύα Βρύση, με πολύ μεγάλη επιφύλαξη στη Βαθιά Λάκα
Δυσκολία		Εύκολη διαδρομή με μεγάλο τμήμα της σε δρόμο και ομαλή ανάβαση μέχρι τη Βαθιά Λάκα

Από την όμορφη Καλοσκοπή (Κουκουβίτσα) κινούμαστε, για 300 μ., πάνω στο δημόσιο δρόμο μέχρι να συναντήσουμε, στο αριστερό μας χέρι, πλατύ χωματόδρομο με πινακίδες που υποδεικνύουν τη διαδρομή. Ο χωματόδρομος ανηφορίζει με ήπιες κλίσεις και μετά από 2,6 χλμ. φτάνουμε σε σταυροδρόμι, στη θέση Μνήματα, όπου, πινακίδες μας υποδεικνύουν τη συνέχεια της πορείας μας. Σε 1,7 χιλιόμετρα συναντάμε δεύτερη διασταύρωση και μετά 100 μ. φτάνουμε σε χαρακτηριστικό πλάτωμα όπου και το μνημείο της μάχης της Ντρέμισσας. Συνεχίζουμε (ακολουθώντας πιστά τις πινακίδες) τον χωματόδρομο και 700 μ. πιο πάνω συναντάμε την πηγή “Κρύα Βρύση” όπου και συμπληρώνουμε το νερό μας μιας και νερό θα ξανασυναντήσουμε την επόμενη μέρα στο καταφύγιο στη Λάκα Καρβούνη. Η πορεία μας συνεχίζεται για 1.8 χλμ. ακόμη, πάνω στο άχαρο χωματόδρομο, για να καταλήξουμε στη θέση “Κέδρος” όπου και η αρχή του μονοπατιού για τη Βαθιά Λάκα. Μέχρις εδώ θα έχουμε περπατήσει σχεδόν 7 χλμ. σε 3.00 – 3.30 ώρες.

Η Καλοσκοπή – Η πινακίδα στην αρχή του χωματόδρομου – Ο χωματόδρομος – Το μνημείο της μάχης της Ντρέμισσας – Η πηγή “Κρύα Βρύση” – Η αρχή του μονοπατιού στον “Κέδρο”

Από τον “Κέρδο”, το μονοπάτι ανηφορίζει έντονα για την πρώτη μισή ώρα ενω στη συνέχεια, με πιο ήπιες κλίσεις κινείται προς τη Βαθιά Λάκα στην οποία φτάνουμε μετά από 1:30 ώρες από την αρχή του μονοπατιού. Η Βαθιά Λάκα είναι ένα εκτεταμένο οροπέδιο, στο κέντρο του βουνού, έχοντας για φόντο τον εντυπωσιακό όγκο της κορυφής, ενώ αποτελεί ένα από τα κλασικά σημεία φωτογράφησης αλλά και διανυκτέρευσης. Στο δεξία άκρο της Λάκας υπάρχει πηγή αλλά δεν είναι βέβαιο ότι τρέχει νερό το καλοκαίρι.

Το μονοπάτι για τη Βαθιά Λάκα – Η Βαθιά Λάκα με τον εντυπωσιακό βράχο της Πυραμίδας για φόντο. Αριστερά της Πυραμίδας το διάσελο Πυραμίδας – Πλατυβούνας.

Ημέρα 2η : Βαθιά Λάκα – Κορυφή Πυραμίδα – Καταφύγιο στη Λάκα Καρβούνη

Αφετηρία	Βαθιά Λάκα	Οροπέδιο στο κέντρο του βουνού κάτω από την Πυραμίδα. Υψομετρο 1.940 μ.
Κατάληξη	Λάκα Καρβούνη	Οροπέδιο στην έξοδο της πλαγιάς του διάσελου Πυραμίδας – Πλατυβούνας. Υψομετρο 1.850 μ.
Διάρκεια Διαδρομής	3:30 ώρες	Xρόνος πορείας χωρίς τις στάσεις
Τύπος Διαδρομής	Μονοπάτι
Σήμανση	Καλή	Σημάδια μονοπατιού
Νερό	Ναι	Στη Λάκα Καρβούνη, δίπλα στο Καταφύγιο
Δυσκολία		Το ανέβασμα στην Πυραμίδα έχει αρκετή κλίση

Το πρώτο τμήμα της σημερινής μας πορείας περιλαμβάνει την ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή της Γκιώνας, την Πυραμίδα στα 2.510 μ. Η Πυραμίδα είναι η πέμπτη ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας και το όνομά της περιγράφει απόλυτα το σχεδόν τέλειο πυραμιδοειδές σχήμα της. Το μονοπάτι για πάνω ξεκινά με ΝΑ κατεύθυνση και στη συνέχεια στρέφεται Νότια προορισμό το χαρακτηριστικό διάσελο (Διασέλα)που χωρίζει την Πυραμίδα από την Πλατυβούνα (Υψομ. 2.200 μ.). Από το διάσελο, κοιτώντας Νότια βλέπουμε το δεύτερο μέρος της σημερινής πορείας μας προς τη Λάκα Καρβούνη και το Καταφύγιο του Πεζοπορικού. Το μονοπάτι ανεβαίνει αρχικά με ήπιες, σχετικά, κλίσεις μέχρι το διάσελο και στη συνέχεια ανηφορίζει δυνατά προς την κορυφογραμμή της κορυφής και στη συνέχεια την ίδια την κορυφή στην οποία φτάνουμε μετά από 1:30′ – 1:45′ ώρες. Η θέα από την κορυφή είναι πραγματικά εξωπραγματική. Στα Δυτικά βλέπουμε τον συμπαγή όγκο των Ανατολικών Βαρδουσίων ενω στα Ανατολικά μας τον εκτεταμένο όγκο της Οίτης. Αν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή μπορούμε να δούμε ακόμη και τη γέφυρα Ρίου-Αντιρίου στα ΝΔ !!!

Από την κορυφή ακολουθούμε (προσεκτικά) την αντίστροφη πορεία μέχρι το διάσελο και στη συνέχεια κατηφορίζουμε από προφανές μονοπάτι προς τη Λάκα Καρβούνη. Στη μέση της πορείας μας θα συναντήσουμε πετρόκτιστη βρύση χωρίς, όμως, νερό. Δεν χρειάζετε να προβληματιστούμε ιδαίτερα μιας και ακολουθώντα το σαφές μονοπάτι, φτάνουμε στη Λάκα Καρβούνη όπου και το Καταφύγιο του Πεζοπορικού (Π.Ο.Α.) της Αθήνας. Εάν αναρωτιέσται για τη θέση του, η απάντηση είναι ότι χτίστηκε εκεί πριν ανοιχτούν οι δρόμοι των λατομείων, όταν η πιο προφανής διαδρομή προς τις ψηλές κορυφές ήταν η ανάβαση της Ρεκκάς μέχρι αυτό το σημείο. Δίπλα στο καταφύγιο υπάρχει πηγή με νερό και ο χώρος έξω από το Καταφύγιο είναι ιδανικός για ξεκούραση και διανυκτέρευση. Για να φτάσουμε εδώ, από τη Βαθιά Λάκα, θα χρειαστούμε 3:00′-3:30′ γεμάτες ώρες.

Η Πυραμίδα από το διάσελο – Η κορυφή και στο βάθος η Οίτη – Τα Ανατολικά Βαρδούσια από την κορυφή – Η πορεία από το διάσελο στο Καταφύγιο – Η διαδρομή από το διάσελο στο καταφύγιο φωτογραφημένη από απέναντι (από την αρχή της Ρεκκάς) – Το Καταφύγιο “Γρηγόρης Περδίκης”του Πεζοπορικού στη Λάκα Καρβούνη

3η Ημέρα : Λάκα Καρβούνη – Χαράδρα Ρεκκάς – Βίνιανη

Αφετηρία	Λάκα Καρβούνη	Οροπέδιο στην έξοδο της πλαγιάς του διάσελου Πυραμίδας – Πλατυβούνας. Υψομ. 1.850 μ.
Κατάληξη	Βίνιανη	Χωριό στην Ανατολική πλευρά της Γκιώνας, 16 χλμ. από την Άμφισα
Διάρκεια Διαδρομής	6:30 – 7:00 ώρες	Xρόνος πορείας χωρίς τις στάσεις
Τύπος Διαδρομής	Μονοπάτι
Σήμανση	Καλή	Σημάδια μονοπατιού (τμήμα Ε4)
Νερό	Ναι	Στη Λάκα Καρβούνη, στο Μύλο (εκτός μονοπατιού), στη Βίνιανη
Δυσκολία		Μεγάλη σε μήκος (13 χλμ.) διαδρομή χωρίς τεχνικές δυσκολίες

Πρωινό ξύπνημα μιας και μπροστά μας είναι η εκτεταμένη χαράδρα της Ρεκκάς, το πιο απομονωμένο κομμάτι της Γκιώνας και μοναδικό καταφύγιο των κυνηγημένων ζώων και πουλιών του βουνού. Εδώ, είναι αρκετά πιθανό, να συναντηθείτε και με κάποιο μοναχικό ζώο ή κοπάδι των προστατευόμενων αγριόγιδων της Γκιώνας (Rupicapra rupicapra). Πυκνά δασωμένη, με έντονο ανάγλυφο και μεγάλο μήκος είναι η απαραίτητη φυσική ρεζέρβα σε ένα βουνό που πεθαίνει γοργά από την εντατική εξόρυξη βωξίτη. Το μονοπάτι ξεκινά πίσω και αριστερά από το καταφύγιο ακολουθώντας αρχικά την υψομετρική και στη συνέχεια κατηφορίζει σε δασωμένη πλαγιά με ανατολική κατεύνθηση και έντονη κλίση. Αφού περάσει από σημείο ξεκούρασης (με εξαιρετική θέα), σε 1.00-1.30 ώρες χαμηλότερα το μονοπάτι συναντά τη κοίτη του φαραγγιού. Ακολουθώντας τη συνεπή σήμανσή του, κινούμαστε πότε στη Νότια και πότε στη Βόρεια πλευρά της ρεματιάς και χάνοντας συνεχώς ύψος φτάνουμε σε 2:30′-2:45′ ώρες στη θέση Μύλος στα 1.000 μ. περίπου. Εδώ υπάρχει και πηγή με νερό όλο το χρόνο αλλά βρίσκεται 300μ. εκτός μονοπατιού.

Το μονοπάτι αμέσως μετά το καταφύγιο – Σημείο ξεκούρασης με εξαιρετική θέα – Το μονοπάτι κατηφορίζει προς την κοίτη – Η κοίτη του φαραγγιού – Χτιστό σημείο του μονοπατιού πριν τον Μύλο

Από εδώ το κατέβασμα είναι πιο άνετο και μετά από 2:00′-2:30′ ώρες φτάνουμε (επιτέλους) στην Βίνιανη. Η διαδρομή είναι όντως μεγάλη και απαιτητική σε δυνάμεις, αλλά πιστέψτε μας, με σωστή διαχείριση και οικονομία δυνάμεων, αξίζει τον κόπο.

Το μονοπάτι μέσα στην κοίτη – Το μονοπάτι κινείται μέσα σε πυκνή βλάστηση – Από την κοίτη προς το πετρόχτιστο τμήμα του μονοπατιού που οδηγεί στη Βίνιανη – Η πηγή πριν τη Βίνιανη – Η Βίνιανη στους πρόποδες της Γκιώνας

Επισήμανση : Για χάρτες της περιοχής απευθύνεστε μόνο στα εξειδικευμένα καταστήματα και ενημερωθείτε για τις τοπικές συνθήκες από τους Προσκόπους της Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας  τους υπεύθυνους των καταφυγίων, τους ορειβατικούς συλλόγους κλπ.